Usability a user experience

   

User experience a usability

     Często spotykam się z myleniem pojęć: usability (użyteczność) i user experience. Dlatego postaram się wyjaśnić najistotniejsze różnice. Przede wszystkim user experience to pojęcie bardziej pojemne niż usability i zawiera w sobie usability. Usability wiąże się z takimi pojęciami jak ergonomia, łatwość, intuicyjność, optymalizacja. Użytkownik w łatwy sposób dostaje to czego oczekiwał np. dokonuje zakupu w sklepie internetowym.

O sposobach badania użyteczności

   

 Użyteczność serwisów internetowych można badań na wiele sposobów. O testach z użytkownikami pisałam już w artykule Projektowanie skoncentrowane na użytkowniku, czyli o testach użyteczności. Warto rozróżnić testy z użytkownikami od testów grupowych. Testy grupowe (focusowe) przeprowadzane są z wieloma użytkownikami na temat zalążka serwisu, pomysłu. Są wykorzystywane na początku procesu tworzenia produktu, jeszcze przed projektowaniem. 
     Aby dowiedzieć się więcej o naszym serwisie można przeprowadzić wywiad z użytkownikiem czy dać mu do wypełnienia ankietę. 
     Można zastosować też technikę sortowania kart, dzięki której zaprojektowanie struktury serwisu będzie łatwiejsze. Użytkownik ma za zadanie sklasyfikowanie, pogrupowanie, powiązanie etykiet z elementami serwisu przygotowanych przez badacza.

Analiza ekspercka, jako jeden ze sposobów badania użyteczności

   Analiza ekspercka (audyt użyteczności) to ocena istniejącego produktu z uwzględnieniem wytycznych dotyczących użyteczności. Celem jej jest lepsze poznanie produktu i w konsekwencji wprowadzenie zmian usprawniających działanie, ulepszających wygląd, logikę działania.
     Osoba przeprowadzająca analizę opierając się na swoim doświadczeniu, wiedzy oraz dobrych praktykach projektowania, wyszukuje i analizuje punkty sprzeczne z użytecznością w badanym produkcie.
Istnieje kilka metod, które można zastosować podczas takiego audytu.
Jedną z nich jest analiza heurystyczna (heuristic evaluation), która polega na ocenie produktu z wykorzystaniem zbioru zasad użyteczności (heurystyk). Można skorzystać ze zbiorów gotowych wytycznych albo wypracować swoje własne podejście. Heurystyki to ogólne zasady więc i tak należy dostosować je do swoich indywidualnych potrzeb.

Projektowanie skoncentrowane na użytkowniku, czyli o testach użyteczności

   

UX contra Design

 Coraz powszechniejsze staje się myślenie o użytkowniku podczas projektowania i wytwarzania produktów. O projektowaniu zorientowanym na użytkownika (User Centered Design) mówi się coraz więcej. Zgodnie z podejściem UCD udział użytkowników w cyklu życia projektu powinien być możliwie najczęstszy - najlepiej na każdym etapie od projektowania po realizację. Użytkownikom można pokazać już schematy, makiety a na koniec sprawdzić jak odbierają działający już serwis. Najlepiej zaangażować użytkowników najwcześniej jak się da, ponieważ koszt zmiany projektu jest dużo mniejszy niż koszt wprowadzenia zmian w gotowym już produkcie.

Można przeprowadzić różnego rodzaju testy z udziałem użytkowników zależnie od budżetu, potrzeb biznesowych, wielkości produktu.

     Laboratoryjne testy użyteczności są najdroższe, ponieważ wymagają posiadania specjalnie przygotowanego miejsca ze sprzętem. Pozwalają jednak dość dokładnie przetestować zachowania użytkownika i zebrać jego wymagania. Minusem takich testów jest to, że są przeprowadzane w nienaturalnych warunkach i nie każdy użytkownik poradzi sobie dobrze z taką sztucznie spreparowaną sytuacją.

Testy z użytkownikami - o roli obserwatora i moderatora

Podczas testów przeprowadzanych z użytkownikiem bardzo ważną rolę pełnią osoby, które to badanie moderują. Najlepiej jeśli zaangażowane są dwie osoby i jedna z nich pełni funkcję obserwatora a druga moderuje.

Co powinien a czego nie powinien robić moderator?

Powinien zachęcać uczestnika do mówienia. Dba o komfort i swobodę zachowania użytkownika. Zadaje pytania ale bez sugerowania odpowiedzi. Drąży dopytuje.
Nie powinien odpowiadać na pytania typu: Co mam teraz zrobić? Warto zapytać uczestnika: A jak sądzisz?
Moderator jeśli ma obserwatora sam nie robi notatek. Skupia się na tym co robi użytkownik i działa zgodnie ze scenariuszem. Prowadzi uczestnika przez badanie zachęcając do głośnego myślenia: Co teraz robisz?

O Pam Summit 2014, czyli subiektywne spostrzeżenia uczestnika

Konferencja łącząca obszary analityki biznesowej i zarządzania projektami, czyli PAM Summit zapowiadana jako wielkie wydarzenie, już jest przeszłością. Uczestniczyłam w niej po raz pierwszy i poszłam z wielkimi oczekiwaniami, szczególnie, że opinie po zeszłorocznym i równocześnie pierwszym PAMie były bardzo zachęcające.
Największe nadzieje wiązałam w wystąpieniem Darryla Bookera, który jest trenerem MT&DC oraz Adriana Reeda, który w tym roku był głównym prezentującym z obszaru BA i miał mieć wystąpienie o dość ciekawym tytule: Avoid the Dark, Dead-Ended Rabbit Holes. Łącznie konferencja zgromadziła dwunastu mówców z trzech kontynentów: Ameryka Północna, Australia i Europa.
Dwunastu wspaniałych jak w ostatniej wieczerzy ale mam nadzieję, że jednak za rok konferencja również się odbędzie.